Het belang van een gezonde bodem en de rol van bioafbreekbare producten daarbij.

De mens leeft van wat de toplaag van de aardkorst, de bodem, rechtstreeks of onrechtstreeks voortbrengt. Ook ons drinkwater komt grotendeels uit de bodem. Het is dan ook nodig dat de bodemkwaliteit in ere wordt gehouden, o.m. door het op peil houden van voldoende koolstof in de bodem, waarvoor compost, als bodemverbeteraar ideaal geschikt is.

Compost wordt gemaakt van organisch afval. Jaarlijks wordt in de EU zo’n 50 miljoen ton organisch afval geproduceerd, maar nog geen vijfde ervan effectief omgezet in compost. Jammer genoeg komt er met de organische afvalstroom ook heel wat verontreiniging in het composteerproces. 12 tot 17 gewichtsprocent in huishoudelijk keukenafval. 75% is plastic en ong. 2/3 daarvan zijn zakjes en folies. Technisch zeer moeilijk tijdens het proces te verwijderen, belandt een flink deel ervan als microplastics in het compost, en uiteindelijk in de bodem.

Recent onderzoek van het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO) heeft aangetoond dat Vlaamse landbouwgrond tussen de 20 en 100 micropartikels plastic per 50 g grond bevat, wat neerkomt op tot 2.000 stukjes microplastic per kilogram. De Universiteit Gent onderzoekt momenteel de impact van microplastics in de bodem in het kader van een grootschalig Europees onderzoek. Eerdere studies toonden al aan dat (te) hoge concentraties van persistente microplastics een negatief effect hebben op de bodemvruchtbaarheid en op de biodiversiteit in de bodem.

Het aanpakken van bodemvervuiling door persistente microplastics is dus urgent. Voor wat compost betreft, moet vooral gekeken worden naar de instroom van plasticvervuiling in de composteerprocessen. 30 jaar sensibilisering van de burger heeft niet tot resultaat geleid. Het geweer moet van schouder veranderd.

Een deel van de oplossing kan er in bestaan traditionele plastic producten, die accidenteel of intentioneel in de organische afvalstromen terechtkomen, te vervangen door composteerbare alternatieven, die geen persistente microplastics nalaten. Om de effectiviteit van zo’n maatregel te optimiseren, moet het gebruik van de traditionele producten ontraden of zelfs verboden worden. Dat is een opdracht voor de overheid.

Als sectorassociatie zetten wij sterk in op overleg met politieke partijen, ministeriële kabinetten en overheidsadministraties, maar ook met landbouworganisaties en natuurverenigingen. Door het indienen van beleidsvoorstellen streven we naar o.m. het verlagen van de toegestane concentraties van microplastics in compost en de afstemming van verschillende normeringen. Door onafhankelijke studies en samenwerking met composteerbedrijven tonen we aan dat composteerbare materialen geen significante bijdrage leveren aan de vervuiling door persistente microplastics.